Etnografia

Świder jest prastarym narzędziem znanym od dawna w krajach słowiańskich. Rozpowszechniony jest tu świder zupełnie podobny do ogniowego. Sądzić stąd można, że świder narzędzie do obróbki drewna, wywodzi swoją formę od tego znacznie wcześniejszego, jeśli chodzi o genealogię urządzenia. Świder do"buks ", czyli do obróbki drewna znajdować się może także na wyposażeniu kuźni. Służyć może kowalowi do nawiercania otworów na przykład przy montażu osi do wozów. Jest to rodzaj ręcznego wiertła. w tym przypadku składa się on z drewnianej rączki długość 22 cm wykonanej z ociosanego patyka o średnicy około 2 ? 2,5 cm. W połowie długości tego uchwytu przymocowany jest prostopadle stalowy pręt długości 46 cm, skręcony lekko na końcu ? na długości 1 cm. Część bezpośrednio pracująca stanowi właśnie owo krótkie, lekko zarysowane wgłębienie na końcu pręta

Wiertła ? "Bory" są to świdry do żelaza, przy pomocy których kowal wykonuje otwory w płytach stalowych i w dużych przedmiotach niedających się umieścić na kowadle. Borem posługiwać się można jedynie w wypadku, gdy zamocuje się go w wiertarce zwanej ?bor maszyną?. Część pracująca tego wiertła posiada długość 5,5 cm ze spiralnie skręconymi nacięciami. Przeciwległy koniec służący do zamocowania w wiertarce jest spłaszczony na długości 2 cm. W połowie długości wytłoczone są cyfry "12" oraz drukowane litery "BH", "N" oznaczające twardość i rozmiar.

Bory są to świdry do żelaza, przy pomocy których kowal wykonuje otwory w płytach stalowych i w dużych przedmiotach, niedających się umieścić na kowadle. Otwory zrobione przy pomocy wierteł mają tę zaletę, że są precyzyjniejsze i lepiej wykonane od otworów po przewijaku. Wiertła są robione ze specjalnego gatunku stali narzędziowej. Borem w pracy posługiwać się można jedynie w wypadku, gdy zamocuje się go w wiertarce zwanej "bormaszyną". Opisywane wiertło to typ wiertła tak zwany zwykłym. Występuje ono po II wojnie. Część pracująca jest spiralnie nacięta na długości 5, 5 cm. Przeciwległy koniec jest spłaszczony na długości 2 cm i służy do zamocowania w wiertarce. Poniżej widoczne są ślady zamocowania w postaci lekkiego dookolnego wgniecenia W połowie długości narzędzia wytłoczone są cyfry ?12 ?? rozmiar, oraz litery: "PH.", "N" ? oznaczenie twardości.

Nastawka należy do dużego zespołu narzędzi kowalskich używanych głównie przy wykańczaniu materiału, oraz przy odkuwaniu specjalnych przedmiotów. .Nastawka podobna jest do przecinaka i praca przy jej pomocy podobna jest także do przecinania. Najczęściej nastawki używa się wraz ze "spodkiem". W takim przypadku obrabiany przedmiot umieszcza się na spodku, a na nim w odpowiednim miejscu nastawkę, w którą uderza się dużym młotem. Ponieważ nastawki i spodki mają wgłębienie w części pracującej w obrabianym przedmiocie na skutek uderzenia powstaje wybrzuszenie. Nastawki mogą mieć wycięcia o różnych kształtach. Powyższa nastawka ma wycięcie półokrągłe. Część pracująca wraz z rowkiem ma wymiar: 5 x 6,5 cm. Narzędzie wyglądem przypomina duży młotek. Znajduje się w nim owalny otwór na drewniany trzonek. Płaszczyzna pracująca- z półokrągłym wycięciem wyodrębniona jest uskokiem 1 x 1 cm.

Kleszcze służą do chwytania i trzymania rozpalonego żelaza w czasie kłucia. Kleszcze owal na ogół wykonuje sam. Dzieli się je na kilka rodzajów w zależności od zróżnicowania morfologicznego ich szczęk. Kleszcze składają się bowiem z następujących elementów: "rękojeści", "przegubu" i "szczęk". Typ kleszczy obusznych należy do najstarszych. Kleszcze obuszne używane są przy szerokim zakresie robót, szczególnie tych bardziej precyzyjnych. W tym przypadku szczęki i rękojeści są poluzowane na skutek rozklepanego nitu Nit jest żelazny, okrągły i umocowany na przegubie.

Metalowy pręt zakończony z jednej strony niewielką pętelką, a z drugiej sześciobocznym uchwytem.