Etnografia

Wiertła "bory" są to świdry do żelaza, przy pomocy których kowal wykonuje otwory w płytach stalowych i w dużych przedmiotach nie dających się umieścić na kowadle. Borem posługiwać się można jedynie w wypadku, gdy zamocuje się go w wiertarce zwanej "bormaszyną". Jest to wiertło do robienia dużych otworów. Część pracująca dł. 20,5cm., posiada spiralne nacięcia szer. ok. 2cm. Koniec części pracującej jest ostro, stożkowato zakończony. Przeciwległy koniec- mocujący, sklepany jest w czworobok, który zwęża się piramidalnie. Umożliwia on zamocowanie w wiertarce.

Kleszcze mają zastosowanie przy wszelkich pracach kowalskich, w których kowal ma do czynienia z rozgrzanym materiałem. Służą one do chwytania takiego materiału , wyginania, wyciągania, wkładania do paleniska i trzymania podczas obróbki młotem na kowadle. Kleszcze kowale wykonują sami, jest ich wiele rodzajów zależnie od zróżnicowania morfologicznego ich szczęki. Budowa kleszczy: rękojeść, przegub, szczęki. Kleszcze obuszne to najstarszy typ kleszczy. Kleszcze przy precyzyjnej pracy mają szczęki krótkie, lekko półokrągłe , że stykającymi się końcami. Ich rękojeści są długie, półokrągłe i również stykają się. Przeguby są rozklepane. Całość mocuje żelazny nit, mocno sklepany.

Przebijaki ogólnie dzielą się: na trzonku i przelotowe. Służą do robienia otworów w żelazie. Przebijaki wyglądem przypominają dłuta. Używa się ich do nadania otworom ostatecznego kształtu przy uprzednim przebiciu otworu przy pomocy "szprynt hamera". W związku z różnym zastosowaniem, przebijaki przelotowe posiadają różne kształty. Przebijak ten wykonany jest z okrągłego pręta. Część pracująca jest rozklepana w czworobok na dł. 3 cm. Krawędź bezpośrednio pracująca rozklepana jest jak w śrubokręcie, szer.8mm. Przeciwległy koniec jest lekko tylko rozklepany śred. 1,8cm. Narzędzie nosi ślady wielokrotnego, intensywnego użytkowania w postaci podłużnej rysy, rozszczepu w końcu pracującym. Na powierzchni całego pręta widoczne są nakłucia i zgrubienia. Przebijak wykonany jest ze stali narzędziowej, przy czym hartowana jest jedynie część pracująca. Miejsce, które się uderza, nie jest hartowane.

"Nastawka" wyglądem przypomina młotek. Część pracująca jest spłaszczona, rozklepana o wymiarach:5,7cm/x4cm. Przez jej środek biegnie wgłębienie w postaci rowka o półokrągłym kształcie i niewielkiej szerokości. Pod częścią pracującą znajduje się owalny otwór na drewniany trzonek. Narzędzie zwęża się ku przeciwległemu końcowi zakończonemu jak w każdym młotku. "Nastawki" należą do dużego zestawu narzędzi kowalskich używanych przy wykańczaniu i odkuwaniu specjalnych przedmiotów. Najczęściej nastawki używa się wraz ze "spodkiem". Obrabiany przedmiot umieszcza się na spodku, a na nim w odpowiednim miejscu nastawkę, w którą uderza młotem. Ponieważ nastawki i spodki mają wgłębienie w części pracującej, w obrabianym przedmiocie na skutek uderzenia powstaje wybrzuszenie. Nastawki mogą mieć wycięcia o różnych kształtach.

Bory są to świdry do żelaza, przy pomocy kowal wykonuje otwory w płytach stalowych i w dużych przedmiotach nie dających się umieścić na kowadle. Otwory zrobione przy pomocy wierteł mają tę zaletę, że są precyzyjniejsze i lepiej wykonane od otworów po przebijaku. Wiertła są robione ze specjalnego gatunku stali narzędziowej. Borem w pracy posługiwać się można jedynie w wypadku, gdy zamocuje się go w wiertarce zw. "bormaszyną". Opisywane wiertło jest typem współczesnego wiertła zwykłego. Jest niewielkich rozmiarów i służy do pracy przy przedmiotach wymagających precyzji. Część bezpośrednio pracująca jest spiralnie nacięta na dł. 5,5cm..Szerokość nacięć wynosi ok. 0,3cm. Średnica narzędzia wynosi ok. 0,5cm. Przeciwległy koniec mocujący jest lekko pogrubiony i ścięty płasko(prostopadle, bez skosu).

Wiertła - "bory" są to świdry do żelaz, przy pomocy których kowal wykonuje otwory w płytach stalowych i w dużych przedmiotach nie dających się umieścić na kowadle. Borem posługiwać się można jedynie w wypadku, gdy zamocuje się go w wiertarce zwanej "bormaszyną". Jest to małe, precyzyjne wiertło o produkcji przemysłowej. Część pracująca posiada dł. 5cm. i spiralne nacięcia szer. 0,3cm. Przeciwległy koniec mocujący jest lekko pogrubiony i płasko ścięty do zamocowania w wiertarce.